Çeçil çeşitleri arasındaki temel fark tuz oranı, telin inceliği ve dinlendirme süresidir. Tel çeçil ince telli ve hafif tuzludur, doğrudan kahvaltıya gider. Köy çeçili daha kalın telli ve daha tokdur. Mandıra çeçili taze ve tuzlu olarak iki ayrı halde bulunur. Yeşil çeçil ise tuzda uzun süre bekletilip küflendirilerek keskin bir tat kazanır. Hepsinin hamuru aynı yöntemle, yani sütün haşlanıp elde çekilmesiyle çıkar; ayrışma bundan sonra başlar.
Ardahan'da çeçil tek bir ürün değildir, bir peynir ailesidir. Biz de mandıramızda hepsini ayrı ayrı çekiyoruz, çünkü her birinin sofrada yeri başka.
Tel Çeçil: En İnce ve En Bilinen Hali
Tel çeçil, hamurun sıcakken defalarca çekilmesiyle saç teli inceliğine getirilen çeçildir. Tuzu ölçülüdür, bu yüzden çocukların da rahat yediği tek çeçil türüdür.
- Telleri parmakla kolayca ayrılır, kopmaz
- Tuzu hafiftir, suda bekletmeye çoğu zaman gerek kalmaz
- Kahvaltıda olduğu gibi yenir, pide ve böreğin içinde de güzel uzar
Bizim Tel Çeçil örgülerimiz elde çekilir. Makine teli düzgün çıkarır ama o karakteristik lif hissini vermez.
Köy Çeçili: Kalın Telli ve Tok
Köy çeçili, adı üstünde, köy usulü daha az çekilerek yapılır. Telleri tel çeçile göre kalındır, ağızda daha tok durur. Tuzu genelde biraz daha yüksektir, çünkü eskiden uzun saklama için yapılırdı.
Kavurmalık arayan müşterilerimize çoğu zaman Köy Çeçil öneriyoruz. Kalın tel tavada dağılmadan durur, tereyağıyla kavrulunca da kıvamını korur.
Mandıra Çeçili: Taze ve Tuzlu Ayrımı
Mandıra çeçilinde iki hal vardır ve ikisi birbirinin yerine geçmez.
Taze Mandıra Çeçili
Günü gününe çekilir, tuzu en düşük olanıdır. Sütün tatlımsı tadı hâlâ üstündedir. Buzdolabında kısa sürede tüketilmesi gerekir; uzun bekleyecek bir ürün değildir.
Tuzlu Mandıra Çeçili
Salamurada bekletilir, tuzu belirgindir ve daha uzun dayanır. Sofraya koymadan önce yarım saat kadar soğuk suda bekletmek tuzunu dengeler. Salatalarda ve mezelerde tuzlu olanı tercih ediliyor.
Yeşil Çeçil: Küflendirilmiş Keskin Tat
Yeşil çeçil, tuzlanmış çeçilin kapalı kapta bekletilerek doğal olarak küflenmesiyle oluşur. Göğermiş çeçil de denir. Rengi yer yer yeşile çalar, kokusu keskindir ve tadı belirgin biçimde baskındır.
Herkesin sevdiği bir ürün değildir, bunu açıkça söyleyelim. Ama küflü peynir sevenler için Yeşil Çeçil çeçilin en karakterli halidir. Yanına bir dilim tereyağı ve sıcak ekmek yeter.
Hangi Çeçili Ne Zaman Seçmeli?
- Sade kahvaltı ve çocuklu sofra için: tel çeçil
- Tavada kavurma için: köy çeçili
- Sütün taze tadını arayan için: taze mandıra çeçili
- Meze ve salata için: tuzlu mandıra çeçili
- Keskin tat sevenler için: yeşil çeçil
Hepsini bir arada görmek isterseniz Peynir sayfamıza bakabilirsiniz. Çeçilin nasıl yapıldığını merak ediyorsanız Çeçil Peyniri Nedir? yazımız temel bilgileri topluyor.
Saklama Konusunda Kısa Bir Not
Çeçilin hepsi buzdolabında, kapalı kapta ve kendi suyuyla birlikte saklanır. Açıkta kalan çeçil kurur, telleri sertleşir. Uzun süre saklayacaksanız porsiyonlara ayırıp derin dondurucuya koymak en sağlıklısı; çözdürdükten sonra teli biraz kalınlaşır ama tadı bozulmaz.
Hangisini alacağınıza karar veremediyseniz bize yazın, sofranıza göre öneririz. Biz her birini kendi mandıramızda çektiğimiz için aralarındaki farkı anlatmak bizim için kolay.
Yaylanın en iyisini deneyin
Katkısız bal, olgun kaşar ve yayla peynirleri, direkt üreticiden kapınıza.