Tereyağı, sütün kaymağının çalkalanmasıyla elde edilen hayvansal bir yağdır ve içinde süt yağından başka bir şey yoktur. Margarin ise ayçiçeği, palm, kanola gibi bitkisel yağların sertleştirilip emülsiyon haline getirilmesiyle fabrikada üretilen bir üründür. Yani ikisi görünüş olarak benzese de kaynakları ve üretim yolları tamamen ayrıdır. Biz Ardahan'da yıllardır tereyağı çalkalayan bir aileyiz, farkı en iyi tencerede ve tavada görürsünüz.
Hammadde farkı: süt mü, bitkisel yağ mı?
Tereyağının tek hammaddesi süttür. Ardahan yaylalarında otlayan hayvanların sütünden alınan kaymak, dinlendirilip çalkalanır ve yağ ayrışır. Geriye ayran kalır, elde kalan katı kısım tereyağıdır.
Margarinde ise sıvı bitkisel yağlar kullanılır. Bu yağlar oda sıcaklığında sıvı olduğu için katı kıvam kazandırmak amacıyla işlemden geçirilir, ardından su, emülgatör, renklendirici ve aroma eklenir. Tereyağı sarısı doğal olarak otun karotenden gelirken, margarinin sarısı çoğunlukla katkıyla verilir.
Tat, koku ve dokudaki fark
Gerçek tereyağının kokusu belirgindir. Kapağı açtığınızda hafif fındıksı, sütlü bir koku alırsınız. Ağızda erirken damakta yağ filmi bırakır ve tadı sürer.
Margarin ise genelde nötrdür. Aroma verilmediyse kokusu neredeyse yoktur, verilmişse tek düze bir tereyağı esansı hissedilir. Doku olarak da margarin buzdolabından çıktığında bile daha yumuşak ve kolay sürülür kalır; tereyağı soğukken serttir, oda sıcaklığında yumuşar.
Ocakta nasıl davranırlar?
- Tereyağı kızarken köpürür, süt katıları dibe çöker ve o meşhur fındıksı koku ortaya çıkar. Yüksek ateşte çabuk yanar, bu yüzden orta ateş daha doğrudur.
- Margarin köpürmez, içindeki su buharlaşırken sıçrar. Yüksek sıcaklığa daha dayanıklıdır ama tava kokusu vermez.
- Hamur işinde tereyağı katman ve gevreklik verir, margarin daha yumuşak ve dolgun bir doku bırakır.
- Mıhlama, kuymak, pilav üstü gibi yağın kendisinin tat verdiği tariflerde tereyağının yerini hiçbir şey tutmaz.
Saklama ve raf ömrü
Margarinin raf ömrü uzundur, çünkü içeriği bu amaçla düzenlenmiştir. Tereyağı ise canlı bir üründür; buzdolabında kapalı kapta iki üç hafta, derin dondurucuda aylarca rahat durur. Kokuyu çektiği için soğan, sarımsak gibi güçlü kokuların yanında bırakmayın.
Evde kullandığınız miktarı porsiyonlayıp dondurmak en pratik yöntemdir. Buzdolabı rafında açıkta bekleyen tereyağı hem kurur hem de yüzeyi kararır.
Hangisini seçmeli?
Bu bir sağlık tavsiyesi değil, mutfak tercihidir. Tat, koku ve doku sizin için önemliyse tereyağı; maliyet ve uzun raf ömrü öncelikliyse margarin öne çıkar. Biz üretici olarak şunu söyleyebiliriz: bir kaşık tereyağının sofraya kattığı kokuyu başka hiçbir yağ vermiyor.
Mutfağınıza gerçek yaylanın tadını katmak isterseniz Köy Tereyağı ürünümüz doğrudan bizim çalkaladığımız tereyağıdır. Sabah sofrası kuruyorsanız yanına Köy Kaymak da çok yakışır. Diğer seçenekler için süt ürünleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Aldığınız tereyağının gerçekten köy tereyağı olup olmadığını nasıl anlarsınız? Bunu ayrıntısıyla anlattığımız gerçek köy tereyağı nasıl anlaşılır yazımızda renk, koku ve eriyiş testlerini bulabilirsiniz.
Yaylanın en iyisini deneyin
Katkısız bal, olgun kaşar ve yayla peynirleri, direkt üreticiden kapınıza.
